Lasaitze-seinaleak - zure txakurrak aspaldi esaten dizuna

Parke guztietan errepikatzen den eszena bat dago. Norbait ezagutzen ez duen txakur baten aurrean makurtzen da, bi eskuak aurrean dituela, eta «baina ni ona naiz» esaten du. Txakurrak burua biratzen du, muturra miazkatzen du, agian aharrausi egiten du. Pertsonak interesgarri egiten ari dela interpretatzen du eta tematu egiten da. Txakurrak marmar egiten du. Eta orduan denek esaten dute txakurrak «abisatu gabe» egin duela marmar.

Hiru aldiz abisatu zuen.

Nondik datozen seinale hauek

Antzeko keinuak otsoetan ere behatuak zeuden, non erasoak eteteko balio zuten. Turid Rugaas hezitzaile norvegiarra izan zen txakurretan deskribatu eta izena eman ziena, eta ordutik txakur-hezkuntzan erabiltzen dira hobeto ulertzeko.

Txakurretan seinaleak sotilagoak dira eta zeregin apur bat desberdina betetzen dute: ez hainbeste erasoa etetea, baizik eta hura saihestea. Hasierako fase batean agertzen dira, oraindik ezer gertatu ez denean, mehatxuak saihesteko eta urduritasuna jaisteko. Eta bi hartzaile dituzte aldi berean: bestea —txakurra edo pertsona— eta txakurra bera, autorregulatzeko erabiltzen dituena seguru sentitzen ez denean.

Hori da zure txakurra nola begiratzen duzun aldatzen duen gakoa: mania dirudiena lan emozionala izan ohi da.

Gehien ikusiko dituzunak

Burua biratu

Mugimendu azkar bat izan daiteke, biratu eta itzuli, edo burua biratuta une batez mantendu. Beste txakur bat hurbiltzen denean edo zu berarengana makurtzen zarenean agertzen da. Bertsio sotilena begiak bakarrik biratzea da, burua mugitu gabe: zure txakurraren begiaren zuria alde batetik ikusten baduzu, horrek balio du.

Muturra miazkatu

Mihi-kolpe oso azkar bat, batzuetan ikusteko zaila bilatzen ez baduzu. Zu berarengana makurtzen zarenean edo beste txakur bat hurbiltzen denean agertu ohi da. Eroso ez dagoela dioen abisu adeitsua da. Zu zerbait egiten ari zaren bitartean egiten badu, dagokiona hori egiteari uztea eta modu ez hain inbaditzailean berriro saiatzea da.

Aharrausi egin

Oso erraza logurarekin nahasteko. Erreparatu noiz egiten duen aharrausi: albaitarian sartzean, etxean eztabaida bat dagoenean, haur bat gainera botatzen zaionean besarkatzeko. Han ez dago logurarik.

Astiro mugitu

Mugimendu geldoek asko lasaitzen dute. Txakur batek kamera geldoan ibiltzen has daiteke beste txakur bat urrunean ikusi bezain laster. Eta beste noranzkoan ere funtzionatzen du: izututa dagoen txakur batengana hurbildu nahi baduzu, zenbat eta astiroago mugitu, aukera gehiago dituzu. Zuk oihu egin eta azkar mugitzen bazara etor dadin, kontrakoa lor dezakezu, bera geldotasuna zu lasaitzeko erabiltzen ari delako.

Geldi geratu

Zutik, eserita edo etzanda, giharrik mugitu gabe, beste txakur bat usaintzen dion bitartean. Ehiza-senarekin lotuta dagoela uste da: harrapakina gelditzen denean, txakurra gelditzen da. Paseatzen ari zarela zure txakurrak hau egiten badu topaketa batean, utzi. Uhaletik tiraka mugitzera behartzeak ez zegoen tentsio bat gehitzen du.

Lurra usaindu

Beherantz eta gorantz keinu azkar bat izan daiteke, edo muturra lurrean itsatsita geratzea egoera pasatu arte. Halaber usaintzen dutenez besterik gabe, multzoa irakurri behar da: usaintzea norbait zuzenean berarengana oinez datorrenean agertzen bada, ez dago usaintzen, kudeatzen ari da.

Arkuan ibili

Txakurrak ez dira aurrez aurre hurbiltzen elkarren artean: kurba bat deskribatzen dute. Beste txakur batengana lerro zuzenean joatea heziketa txarrekoa da beren hizkuntzan. Topaketa batean zure txakurrak kurba hori egiteko lekua eman badezakezu, topaketa hobeto joango da.

Tartean jarri

Elkarrengandik gehiegi hurbil edo tentsio handiegian dauden bi banakoren artean fisikoki jartzea. Zure txakurrak egin dezake norbait besarkatzen duzunean edo bi pertsona ozen hitz egiten ari direnean. Ez dago jeloskor: berari gehiegi elkartuta iruditzen zaiona banatzen ari da.

Eta isatsa, engainatzen duena

Isatsa mugitzeak ez du berez poztasuna esan nahi. Gainerakoa begiratu behar da. Makurtuta hurbiltzen den txakur bat, belarriak atzerantz eta isatsa baxu azkar mugitzen duela, bandera zuria ateratzen ari da.

Zer gertatzen den inork entzuten ez dituenean

Hau da gutxien kontatzen den zatia eta garrantzitsuena.

Inork ulertzen ez dituen lasaitze-seinaleak egiten dituen txakur batek bi irteera ditu. Lehena igotzea da: burua biratzeak, muturra miazkatzeak eta geldi geratzeak ez badute balio izan esku hori bere burura etortzeari uzteko, marmarrak bai funtzionatzen du. Eta funtzionatzen duenez, errepikatu egiten da. Horrela eraikitzen dira «abisatu gabe hozka egiten duten» txakur gehienak.

Bigarren irteera okerragoa da ikusteko ona dirudielako: ikasitako babesgabetasuna. Txakurrak komunikatzeari uzten dio. Egiten duena egiten duela egoerak ez duela aldatzen ikasten du, eta amore ematen du. Itzalita dago, ekimenik gabe, geldi. Eta jende askok txakur horri begiratu eta «zein ondo portatzen den» esaten du.

Bien artean, egia esan, nahiago dut marmarra.

Nola trebatu begia

Ikastaroan egiten dugun eta harrigarriro ondo funtzionatzen duen ariketa bat dago: grabatu zure txakurra beste txakur batzuekin edo pertsonekin harremanetan, pare bat minutu, eta ikusi gero lasai. Denbora errealean guztiz ihes egin zizkizun seinaleak ikusiko dituzu.

Denborarekin keinuak kontatzeari uzten diozu eta eszenaren giroa nabaritzen hasten zara azaldu ahal izan baino lehen. Intuizio hori azterketa baino azkarragoa eta zuzenagoa izan ohi da, eta ez dago harekin gaizki.

Ezertarako balio ez duen bakarra bidearen erdia da: zure txakurra lekua eskatzen ari zaizula ulertzea eta berdin inbaditzen jarraitzea. Irakurriko badiozu, irakurri kasu egiteko.

---

Hau praktikan landu nahi baduzu, eskolako sozializazio-taldeak hain zuzen horretarako daude eginda: benetako topaketak birsortu eta gertatzen ari diren bitartean irakurtzen ikastea.